UKCA ve CE İşareti Rehberi: 2025-2026 Güncel Durum

UKCA ve CE İşareti Rehberi: 2025-2026 Güncel Durum ve Sektörel Yol Haritası

Brexit sonrası UK pazarı için yeni uygunluk işareti olarak tasarlanan UKCA (UK Conformity Assessed), planlanan zorunlu geçiş süresi olan 2022 ve sonra 2024'te erteleme kararlarıyla farklı bir yapıya büründü. Ağustos 2024'te DBT (Department for Business and Trade)'nin yayımladığı yeni mevzuat ile birlikte CE İşareti'nin İngiltere'de süresiz kabulü kararlaştırıldı. Bu rehber, mevcut durumu sektörel detayda inceler ve Türk ihracatçılar için pratik aksiyon planı sunar.

1. Tarihsel Geçiş

1.1 Karar Noktaları

Tarih	Karar
Ocak 2021	UKCA İşareti yürürlüğe girdi (Brexit ile)
Aralık 2022	İlk zorunlu tarih 2024'e ertelendi
Ağustos 2023	CE İşareti'nin kabul süresi süresiz uzatıldı (çoğu sektörde)
Ağustos 2024	Product Safety and Metrology (Amendment) Regulations 2024 yürürlüğe girdi; CE süresiz kabul yasal çerçeveye oturdu
Mart 2025	Yeni Product Regulation and Metrology Bill — UK mevzuatını AB ile uyumlu tutma yetkisi parlamentoya verildi
2026 (planlı)	Sektörel UKCA güncellemeleri (belirli kategoriler için)

1.2 Neden Bu Esneklik?

• UK üreticilerinin AB pazarına ihracatı kritik (yıllık £200+ milyar)
• Çoklu sertifikasyon (CE + UKCA) küçük üreticileri maliyet baskısı altına alıyor
• İngiltere'nin "deregülasyon" söyleminin pratik karşılığı oldu
• Notified Body kapasitesi UK'de yetersiz kaldı — tüm üreticileri UKCA test sürecine sokmak ekonomik olarak mümkün değildi

2. Mevcut Durum: Sektörel Detay

2.1 CE Süresiz Kabul Edilen Kategoriler

Aşağıdaki ürün kategorilerinde CE İşareti süresiz olarak İngiltere pazarında kabul edilir:

Kategori	UK Yönetmeliği	CE Geçerlilik
Elektrikli ekipman (LV)	Electrical Equipment (Safety) Regulations 2016	✅ Süresiz
Elektromanyetik uyumluluk (EMC)	EMC Regulations 2016	✅ Süresiz
Makineler	Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008	✅ Süresiz
Oyuncaklar	Toys (Safety) Regulations 2011	✅ Süresiz
Basınçlı ekipman	Pressure Equipment (Safety) Regulations 2016	✅ Süresiz
PPE (Kişisel Koruyucu)	PPE Regulations 2002	✅ Süresiz
Gaz cihazları	Gas Appliances Regulations 2018	✅ Süresiz
Radyo ekipmanı	Radio Equipment Regulations 2017	✅ Süresiz
Patlayıcı ortamlarda ekipman (ATEX)	Equipment and Protective Systems for Use in Potentially Explosive Atmospheres Regulations 2016	✅ Süresiz
Eğlence ve eğitim su araçları	Recreational Craft Regulations 2017	✅ Süresiz
Ölçüm aletleri	Measuring Instruments Regulations 2016	✅ Süresiz
Asansörler	Lifts Regulations 2016	✅ Süresiz
RoHS	Restriction of Hazardous Substances Regulations 2012	✅ Süresiz

2.2 İstisnalar: UKCA / UK Onayı Zorunlu Olan Alanlar

Kategori	Durum	Sebep
İnşaat ürünleri (Construction Products)	UKCA zorunlu (2025-2026 geçiş)	UK inşaat standartları AB'den farklı (BS EN + UK Approved Document Q gibi UK-özgü)
Sivil patlayıcılar	UKCA zorunlu	Güvenlik politikası
Yetişkin için yapılan ekipman (örn. pirotekni)	UKCA zorunlu	UK ulusal güvenlik
Medical devices	UKCA veya CE (Northern Ireland), UK MDR 2002 ile düzenlenir	Brexit sonrası MHRA bağımsız yetkilendirme
In Vitro Diagnostics (IVD)	Medical devices ile aynı	MHRA yetki alanı
İlaç ve veteriner ilacı	UK ulusal ruhsat	Hiç AB değil, hep ulusal yetki
Otomotiv tipi onayı	UNECE E-mark veya UK type approval (VCA)	UNECE 1958 Agreement çerçevesi — UKCA değil
Kimyasallar (REACH)	UK REACH (ayrı sicil)	UK kendi REACH sicilini kurdu

2.3 Northern Ireland (Kuzey İrlanda) Özel Durumu

Windsor Framework çerçevesinde Kuzey İrlanda'ya yönelik kurallar farklıdır:

• NI pazarı için CE İşareti tek başına yeterli (AB tek pazarına paralel uyum)
• Bazı ürünler için UKNI İşareti — AB tek pazarına girmeyen ama GB'den NI'ye taşınan ürünler için
• UKCA İşareti NI pazarında yeterli değil — sadece GB'da geçerli

Sevkiyat Yönü	Gerekli İşaret
Türkiye → GB (İngiltere, Galler, İskoçya)	CE veya UKCA
Türkiye → NI (Kuzey İrlanda)	CE (AB tek pazarı kuralları)
GB → NI (UK iç)	UKNI + CE (bazı kategoriler için)

3. UKCA ve CE Teknik Farkları

İki işaret de aynı temel direktiflerden türetildiği için teknik gereklilikler büyük ölçüde aynıdır. Farklılıklar şunlarda:

Konu	CE	UKCA
Test laboratuvarı	AB Notified Body (NB)	UK Approved Body (UKAB)
Teknik dosya dili	AB resmi dillerinden biri	İngilizce
Yetkili Temsilci	AB'de tüzel kişilik	UK'de tüzel kişilik
Standart referansları	EN standartları	BS EN (aynı içerikte, BS prefiksi)
Pazar gözetimi	AB üye ülkeleri (her ülke kendi)	OPSS (Office for Product Safety and Standards)
İşaret formatı	"CE" (tipik)	"UKCA"
Adres beyanı	AB içi adres (üretici veya temsilci)	UK içi adres (üretici veya importer)

4. Northern Ireland (UKNI) İşareti Detayları

4.1 Ne Zaman Kullanılır?

UKNI İşareti, GB'den NI'ye giden ürünler için belirli koşullarda gereklidir:

• UK Approved Body tarafından sertifikalandırılmış
• NI piyasasına AB tek pazarı kapsamı dışında giriyor

4.2 İşaretin Görünümü

UKNI İşareti, ürün üzerinde "UKNI" yazısı + UK Approved Body numarası şeklinde görünür. Genellikle UKCA veya CE ile birlikte basılır.

4.3 Türk İhracatçı İçin Pratik Sonuç

• Türk üretici doğrudan NI'ye satıyorsa: CE yeterli
• Türk üretici GB'den NI'ye geçecek ürün üretiyorsa: CE + UKNI bazı kategorilerde gerekli olabilir
• Çoğu Türk ihracatçı için: UKNI işareti genelde gerek yok

5. Sektörel Pratik Aksiyonlar (Türk İhracatçılar İçin)

5.1 Elektrikli Ekipman ve EMC

• Aksiyon: Mevcut CE belgelerinizi kullanmaya devam edin
• Etiket: "CE" damgası yeterli; UKCA gönüllü
• Test raporu: EN 60335, EN 61000 vb. test raporları geçerli
• Yetkili Temsilci: AB'de mevcut temsilciniz yeterli; UK'de ayrıca gerekmez

5.2 Makineler

• Aksiyon: CE Declaration of Conformity (DoC) mevcut, geçerli
• Etiket: CE + DoC ile uyumlu
• Sertifika güncelleme: CE test raporu 5 yıllık geçerlilik standardına uyulması yeterli

5.3 Beyaz Eşya ve Küçük Ev Aletleri

• Aksiyon: EN 60335 standartları + CE yeterli
• UK ayarlamaları: BS 1363 fiş (UK 3 pin) ve 230V uyumluluğu zorunlu (UKCA ile alakası yok, ürün-özel)
• Enerji etiketi: UK Energy Label Regulations gereği A++ class etiket zorunlu (CE/UKCA ayrı konu)

5.4 PPE (Kişisel Koruyucu Donanım)

• Kategori I-II: CE Declaration of Conformity yeterli
• Kategori III: Notified Body tarafından sertifika gerekli; mevcut AB NB sertifikası geçerli
• Test raporları: EN ISO 20471 (high-vis), EN 343 (waterproof) vb. devam ediyor

5.5 İnşaat Ürünleri — Dikkat!

İnşaat ürünleri için durum farklı: CE süresiz kabul DEĞİL.

• UK Construction Products Regulation 2024 değişiklikleri ile UKCA İşareti inşaat ürünlerinde belirli kategoriler için zorunlu hale geliyor
• Beton, çimento, ısı yalıtım, yangın koruma sınıfı I-II ürünleri için UKCA gerekli
• İnşaat ürünleri ihraç eden Türk üreticiler UK Approved Body ile sertifikasyon süreci yürütmeli

5.6 Otomotiv Parçaları

• UKCA ile alakası yok — UNECE Type Approval (E-mark) sistemine tabi
• UK E11 marking (VCA tarafından verilen) hala geçerli
• Detay: UK Otomotiv Sertifikasyon Rehberi

5.7 Tıbbi Cihazlar

• MHRA (Medicines and Healthcare products Regulatory Agency) tarafından düzenlenir
• UK MDR 2002 ve gelecek yeni mevzuat (2026 planlı UK Medical Devices Regulations)
• Geçiş döneminde: AB MDR 2017/745 ve UK MDR 2002 paralel
• UK Approved Body veya CE NB tarafından sertifika gerekli

6. UKCA İşareti Hâlâ Ne Zaman Düşünülmeli?

CE süresiz kabul edilse de, bazı durumlarda UKCA tercih edilebilir:

1. Sadece UK pazarına satış yapıyorsanız ve AB'ye değil — UKCA, UK pazarında daha kabul gören "UK kalite" işareti algısı yaratabilir
2. Yüksek profilli UK alıcılarla iş yapıyorsanız — bazı büyük UK distribütörleri ve hükümet alımları (public procurement) UKCA tercih edebilir
3. Gelecek belirsizliği için sigorta — UK ile AB arasında düzenleme yolları zamanla ayrışabilir; UKCA, UK-spesifik koruma sağlar
4. İnşaat ürünleri — yukarıda belirtilen kategorilerde zorunlu

7. UKCA Başvuru Süreci (Eğer Gerekli ise)

7.1 Adım Adım

1. Ürün kategorisine göre uygun UK yönetmeliğini belirleyin (Electrical Equipment Safety, EMC, Machinery, vb.)
2. İlgili BS EN standartlarını uygulayın — çoğu CE standardının BS prefiksli karşılığı vardır
3. UK Approved Body (UKAB) bulun — kategorinize göre uygun olanı seç: gov.uk/approved-bodies-uk-conformity-assessment
4. Test ve sertifikasyon süreci — UK Approved Body ile koordinasyon
5. Declaration of Conformity (DoC) hazırlayın — İngilizce, UK adresli (üretici, yetkili temsilci veya ithalatçı)
6. UKCA İşareti basın — ürün üzerine veya etiketine kalıcı şekilde
7. Teknik dosyayı 10 yıl saklayın — denetim için her zaman erişilebilir

7.2 Tahmini Maliyetler

Kategori	UK Approved Body Sertifika Maliyeti	Test Maliyeti
Düşük gerilim ekipman	£3,000-8,000	£5,000-15,000
EMC tek başına	£2,000-5,000	£4,000-12,000
Makineler (basit)	£4,000-10,000	£8,000-20,000
PPE Kategori III	£5,000-12,000	£10,000-30,000
İnşaat ürünleri	£8,000-20,000	£15,000-50,000

8. Sık Yapılan Hatalar

Hata	Sonuç	Önlem
CE belgesi olmadan UKCA "kolay" sanmak	Çoğu ürün her ikisinde de aynı testleri gerektiriyor	CE'den UKCA'ya geçiş büyük tasarruf sağlamaz
Yetkili Temsilci atamayı atlamak	UK denetiminde sorumlu kişi olmadığı için ürün geri çekilebilir	UK ithalatçı veya yetkili temsilci atayın
İnşaat ürünlerini "diğer kategoriler gibi" davranmak	UKCA zorunlu ürünlerde CE yetmez	İnşaat ürünleri için ayrı süreç yürütün
NI'ye satışta UKCA basmak	NI'de UKCA geçerli değil	CE veya UKNI işaretini kullanın
Tıbbi cihazlarda UKCA sanmak	Tıbbi cihazlar MHRA tarafından düzenleniyor	MHRA registration yapın
Test raporu eski olmasına rağmen kullanmak	Sertifika geçersiz	Çoğu test raporu 5 yıl geçerlilik; yenileyin

9. 2026 ve Sonrası Beklentiler

• UK Product Regulation and Metrology Bill (2025): Parlamentoya yetki, UK mevzuatını AB ile uyumlu tutma ya da ayrıştırma için
• UK CBAM (2027 planlı): Karbon sınır vergisi — çelik, alüminyum, çimento, gübre ve elektrik için. Sertifikasyondan ayrı ama paralel düzenleme
• UK REACH güncellemeleri: 2026'da yeni kayıt sistemleri
• Sektörel UKCA güncellemeleri: İnşaat ürünleri, medikal cihazlar için yeni mevzuat 2026-2027'de bekleniyor

10. Pratik Kontrol Listesi

11. Kaynaklar

• UKCA İşareti resmi rehber: gov.uk/guidance/using-the-ukca-marking
• CE İşareti UK kabul resmi açıklama: gov.uk/guidance/placing-manufactured-goods-on-the-market-in-great-britain
• UK Approved Bodies listesi: gov.uk/approved-bodies-uk-conformity-assessment
• OPSS (Office for Product Safety and Standards): gov.uk/opss
• UKNI İşareti rehberi: gov.uk/guidance/using-the-ukni-marking
• Windsor Framework (Northern Ireland): gov.uk/government/publications/the-windsor-framework
• MHRA (Tıbbi cihazlar): gov.uk/government/organisations/medicines-and-healthcare-products-regulatory-agency
• UK REACH: hse.gov.uk/reach
• İlgili rehberler: CE ve UKCA İşaretleme — Genel Rehber | UK Otomotiv Sertifikasyonu